Giáo viên trước chương trình mới: Thách thức và giải pháp

Thứ bảy, 13 Tháng 4 2019 01:24
PGS.TS Đỗ Ngọc Thống - Chủ biên chương trình môn Ngữ văn của Chương trình giáo dục phổ thông mới - cho rằng, trong thời gian quá độ chuẩn bị chuyển sang dạy học theo Chương trình và sách giáo khoa mới, mỗi trường, mỗi tổ bộ môn và mỗi giáo viên cần nỗ lực tự học, tự bồi dưỡng, tự nâng cao trình độ của chính mình.

Những yêu cầu mới

Khi nói đến đổi mới dạy học, người ta thường quan tâm đến hai phương diện: Nội dung dạy học và phương pháp dạy học. Nhấn mạnh điều này, theo PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, nội dung dạy học có thể thay đổi không nhiều, thậm chí không thay đổi, nhưng phương pháp dạy học cần luôn biến đổi nhằm lựa chọn, tìm kiếm những con đường và cách thức chuyển tải nội dung đến người học một cách hiệu quả nhất.

Cùng một nội dung dạy học nhưng có rất nhiều cách thức, nhiều con đường để đạt được mục tiêu dạy học, nhất là khi phương pháp gắn liền với phương tiện và hình thức dạy học. Cũng như nhiều ngành khác, phương pháp dạy học phụ thuộc rất nhiều vào cách tạo ra sản phẩm. Muốn thế phải liên tục tìm kiếm, lựa chọn các công cụ và phương pháp tiên tiến, mới mẻ, có hiệu quả cao...

Theo tinh thần trên, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học đã và luôn đặt ra với giáo dục phổ thông. Chương trình và sách giáo khoa hiện hành được thực hiện từ năm 2002 cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học. Nói riêng về môn Ngữ văn, PGS Đỗ Ngọc Thống cho biết: Một trong các yêu cầu đổi mới phương pháp với môn học này là cần chuyển từ phương pháp giảng văn sang phương pháp dạy đọc hiểu; chuyển từ việc thầy giảng cho trò nghe thành thầy tổ chức cho học sinh biết cách đọc tác phẩm, tự đọc được văn bản…

 Ảnh minh họa

Tuy nhiên, trong thực tế dạy học, phần lớn giáo viên vẫn đang theo cách dạy cũ: Giảng cho học sinh nghe những gì mình biết, mình nghĩ; đọc hoặc chiếu cho học sinh các kết quả cần ghi, học sinh cứ thế mà tiếp nhận và học thuộc những gì thầy cô truyền dạy. Và khi kiểm tra thì viết lại tất cả những gì thầy cô đã cho ghi hoặc bài mẫu có sẵn trong sách…

Cũng theo Chủ biên chương trình môn Ngữ văn của Chương trình giáo dục phổ thông mới, trong mấy năm gần đây, việc dạy học Ngữ văn trong nhà trường phổ thông đã có nhiều chuyển biến; thể hiện rõ nhất là yêu cầu chuyển từ dạy học nội dung sang dạy học phát triển năng lực. Theo hướng này, việc dạy học Ngữ văn trước mắt tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá. Vẫn là những nội dung dạy học cũ, vẫn là các tác phẩm văn học trong sách giáo khoa hiện hành, nhưng cần hướng dẫn học sinh đọc hiểu, phân tích và đánh giá theo cách thức mới.

Từ việc thầy cô chủ yếu giảng văn, nói cho học sinh nghe cái hay, cái đẹp của tác phẩm theo nhận thức và cảm thụ của mình chuyển sang biết tổ chức, hướng dẫn cho học sinh biết cách tiếp nhận, tự tìm hiểu cái hay, cái đẹp của tác phẩm bằng những hiểu biết và cảm nhận của các em. Từ việc áp đặt những khuôn mẫu trong việc viết bài chuyển sang dạy cho học sinh biết cách thức tạo lập một văn bản đúng quy cách, có nội dung và biết diễn đạt, trình bày sáng sủa.

Từ việc coi nhẹ nói và nghe chuyển sang yêu cầu tập trung rèn luyện cho học sinh biết nói tự tin, rõ ràng, mạch lạc; biết nghe chính xác, có phản hồi linh hoạt, phù hợp. Cùng với đó là cách kiểm tra cũng phải thay đổi theo hướng đánh giá năng lực; xác định đúng khả năng vận dụng, tạo ra sản phẩm (đọc, viết, nói và nghe) của người học; chống chép văn mẫu, khuyến khích những suy nghĩ chân thực và cách trình bày sáng tạo của người học.

Giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục cùng thay đổi

 PGS Đỗ Ngọc Thống

Những yêu cầu mới nói trên thực sự là một thách thức rất lớn với tất cả mọi giáo viên, còn rất nhiều khó khăn trong việc triển khai dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực. Nhìn rõ các khó khăn cũng là để đề xuất giải pháp tương ứng.

Khó khăn và giải pháp đầu tiên, theo PGS Đỗ Ngọc Thống, là nhận thức của giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục cần phải thay đổi; cần nhận thức rõ và hiểu được yêu cầu đổi mới cách dạy học theo yêu cầu mới. Cụ thể, mỗi giáo viên cần trả lời được câu hỏi: Dạy học theo phát triển phẩm chất và năng lực với môn học Ngữ văn có gì khác với cách dạy hiện hành, khác cách dạy học chạy theo nội dung? Tại sao phải chuyển sang cách dạy ấy? Việc thực hiện cách dạy này gặp những khó khăn gì?...

Đưa ra giải pháp, PGS Đỗ Ngọc Thống nhấn mạnh việc cần tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên bằng nhiều cách, trong đó có việc biên soạn các tài liệu về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực. Đồng thời, các nhà trường sư phạm, các cơ sở đào tạo cần chuẩn bị kịp tài liệu, giáo trình và các nội dung đào tạo theo định hướng phát triển năng lực.

Khó khăn và giải pháp tiếp theo là cần có thực lực, tức giáo viên phải có năng lực thực sự về cách dạy học mới. Nhận thức là một chuyện, có làm được hay không lại là chuyện khác, một yêu cầu cao và cần hơn yêu cầu nhận thức.

Do nhiều nguyên nhân (cách tuyển đầu vào: Cách thức đào tạo, bồi dưỡng; chế độ, chính sách và điều kiện dạy học…), nhiều giáo viên chưa đủ thực lực để thực hiện nhiệm vụ dạy học hiện hành chứ chưa nói đến yêu cầu đổi mới. Chính vì thế cần có giải pháp để thay đổi trình độ, năng lực của đội ngũ giáo viên. Điều này liên quan đến rất nhiều tổ chức, các bộ ngành và chủ trương của Chính phủ, Quốc hội…

“Giải pháp trước mắt là trong thời gian quá độ chuẩn bị chuyển sang dạy học theo Chương trình và sách giáo khoa mới; mỗi trường, mỗi tổ bộ môn và mỗi giáo viên cần nỗ lực để tự học, tự bồi dưỡng, tự nâng cao trình độ của chính mình để một mặt cải thiện kết quả dạy học hiện hành, mặt khác chuẩn bị đón nhận chương trình Tiếng Việt - Ngữ văn mới một cách thuận tiện" - PGS Đỗ Ngọc Thống nêu quan điểm.

Nguồn: (giaoducthoidai.vn)
T/h: Kim Nguyên - (dongbang.vn)

Bài viết mới nhất của Dịch Vụ Trung Tâm - Đào Tạo Ngắn Hạn

  • 125 học viên được cấp chứng chỉ đào tạo nghề may công nghiệp
    Công ty Cổ phần May Nhà Bè - Hậu Giang vừa tổ chức bế giảng 5 lớp may công nghiệp cho lao động nông thôn. Qua 30 ngày thực học, 125 học viên đã được trang bị những kiến thức, kỹ năng về nghề may công nghiệp. Kết thúc khóa học, 125 học viên được cấp chứng chỉ đào tạo nghề may công nghiệp và được Công ty May Nhà Bè - Hậu Giang nhận vào làm.
    Thứ năm, 16 Tháng 1 2020 07:22
  • Nhìn lại năm 2019; Những dấu ấn của giáo dục nghề nghiệp một năm qua
    Trong năm 2019, lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp đã ghi những dấu ấn đáng nhớ. Tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp đạt hơn 2,3 triệu người; Việt Nam có Huy chương Bạc đầu tiên tại Kỳ thi tay nghề thế giới; phê duyệt Đề án phát triển trường cao đẳng chất lượng cao với mục tiêu có khoảng 70 trường cao đẳng chất lượng cao vào năm 2025…
    Thứ năm, 02 Tháng 1 2020 10:50
  • Đã mở 171 lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn
    Trong đó, thành phố Vị Thanh có 26 lớp, huyện Vị Thủy 24 lớp, huyện Phụng Hiệp 27 lớp, huyện Châu Thành A 19 lớp, huyện Long Mỹ 32 lớp… Lao động được đào tạo các nghề như trồng trọt, chăn nuôi, may công nghiệp, đan dây nhựa, kỹ thuật xây dựng, kỹ thuật chế biến món ăn…
    Thứ hai, 23 Tháng 12 2019 12:56
  • Rà soát, xác định rõ đối tượng đào tạo nhân lực có tay nghề cao
    Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về việc sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 37-CT/TW ngày 6/6/2014 của Ban Bí thư khóa XI về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đào tạo nhân lực có tay nghề cao".
    Thứ tư, 27 Tháng 11 2019 21:18
  • Tạo sức hút cho trường nghề
    Theo đánh giá của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP Cần Thơ, mùa tuyển sinh 2019 dần khép lại với nhiều kết quả khả quan ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố. Đây là nền tảng khẳng định sức hút của trường nghề với thí sinh bằng niềm tin chất lượng đào tạo.
    Thứ tư, 30 Tháng 10 2019 07:36
  • Khai giảng lớp đào tạo nghề du lịch
    Ngày 15/10/2019, tại điểm du lịch CocoHome (xã Hòa Ninh- Long Hồ), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long, phối hợp cùng Trường ĐH Xây dựng Miền Tây khai giảng lớp đào tạo nghề du lịch cộng đồng- lưu trú tại nhà dân, cho trên 40 hộ dân kinh doanh loại hình này trên địa bàn huyện Long Hồ.
    Thứ tư, 16 Tháng 10 2019 10:52
  • Đào tạo nghề chật vật với nhiều yếu kém, khó khăn
    Bà Wendy Cunningham, chuyên gia kinh tế cao cấp của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho rằng, hiện nay, nhiều nhà đầu tư lớn đang đầu tư vào Việt Nam, dịch chuyển nhà máy sản xuất tới Việt Nam, do đó lao động Việt Nam càng cần phải được đào tạo nghề, bao gồm cả những kỹ năng.
    Thứ hai, 23 Tháng 9 2019 08:06
  • 18 Hiệu trưởng cam kết học nghề không có việc làm nhà trường sẽ hoàn trả học phí
    Ngày 7-9, Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp của Bộ LĐ-TB-XH tổ chức họp báo hội thi "Thiết bị đào tạo tự làm toàn quốc" lần thứ 6 năm 2019, diễn ra từ ngày 9 đến 12-9 tại TP Huế.
    Thứ hai, 09 Tháng 9 2019 11:49
  • Nhiều ưu điểm khi học nghề
    Chi phí học tập thấp, được thực tập tại các doanh nghiệp, bảo đảm có việc làm ổn định, đúng chuyên ngành đào tạo sau khi tốt nghiệp, có thể tự làm chủ bằng việc mở cơ sở sản xuất, kinh doanh... là những ưu điểm của việc học nghề.
    Thứ năm, 22 Tháng 8 2019 07:47
  • Tập huấn chương trình tin học ngoại khóa cho giáo viên
    Sáng ngày 20-8, tại Trường THPT Hoàng Diệu (TP. Sóc Trăng), Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức lớp bồi dưỡng cho giáo viên tin học cấp trung học cơ sở theo Chương trình Dự án “Tăng cường kỹ năng công nghệ thông tin cho giới trẻ hội nhập và phát triển”.
    Thứ tư, 21 Tháng 8 2019 11:42
  • Nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp để thu hút học sinh theo học
    Đoàn giám sát của HĐND tỉnh về thực hiện Nghị quyết số 29 và Chỉ thị số 10 tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
    Thứ hai, 19 Tháng 8 2019 10:29
  • Khoá học nghiệp vụ ngắn hạn - Cơ hội mới cho bản thân.
    Giới trẻ ngày nay quan tâm đến việc có được bằng cấp hơn là bồi dưỡng trình độ, nghiệp vụ, kỹ thuật chuyên môn. Thay vì cố gắng học để làm tốt công việc hay chuyên ngành hiện tại, họ luôn theo “trào lưu” bằng cấp, chỉ quan tâm có được bằng cấp. Việc này không chỉ tốn kém thời gian cho bản thân mà còn cả cho nhà tuyển dụng.
    Thứ năm, 04 Tháng 7 2019 14:27
  • Sáp nhập Trường Cao đẳng nghề vào Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp
    Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung vừa ký Quyết định sáp nhập Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp và nhiệm vụ đào tạo các nghề thuộc lĩnh vực công nghiệp của Trường Trung cấp nghề Giao thông vận tải Đồng Tháp vào Trường Cao đẳng Cộng đồng (CĐCĐ) Đồng Tháp.
    Thứ tư, 07 Tháng 11 2018 15:19