Để làng nghề Việt từ lũy tre làng vươn ra thế giới

Thứ bảy, 25 Tháng 1 2020 15:23
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, những làng nghề, phố nghề vẫn tồn tại minh chứng cho sức sống mãnh liệt của mạch nguồn văn hóa kết tinh qua mấy nghìn năm. Nhưng "Làm sao để làng nghề Việt từ lũy tre làng vươn ra thế giới?" thực sự vẫn là câu hỏi khiến các nhà quản lý, các doanh nghiệp và doanh nhân trăn trở.
 
Theo Hiệp hội làng nghề Việt Nam và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, hiện nay cả nước có trên 5.400 làng nghề và làng có nghề, trong đó có khoảng gần 2.000 làng nghề truyền thống, với 115 nghề truyền thống đã được công nhận, thu hút khoảng 11 triệu lao động tham gia. Các sản phẩm làng nghề của cả nước đã xuất khẩu sang khoảng 160 quốc gia, vùng lãnh thổ, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,7 tỷ USD/năm.
 
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp, Doanh nhân hiến kế hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế làng nghề tổ chức hồi cuối năm 2019 tại Bắc Ninh, ông Nguyễn Nhân Chiến, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh cho biết: Thực tế cho thấy, làng nghề không chỉ là nơi tạo ra những sản phẩm đặc sắc và tiêu biểu của từng địa phương, vùng miền; nơi huy động được nguồn lực của người dân ở khu vực nông thôn, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có tại địa phương, mang lại hiệu quả và giá trị về kinh tế cho nhiều hộ gia đình, HTX, doanh nghiệp mà còn là nơi lưu giữ những giá trị mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời có tác động mạnh mẽ làm thay đổi đời sống và bộ mặt khu vực nông thôn, góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội nông thôn phát triển, thu hẹp khoảng cách giầu nghèo giữa thành thị và nông thôn.
 
"Phát triển làng nghề là những biện pháp cơ bản để chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng CNH, HĐH, sản xuất hàng hoá, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp và còn là cơ hội để phát triển du lịch văn hóa", ông Nguyễn Nhân Chiến nhấn mạnh.
 
Ảnh minh họa. (Nguồn: Báo Du lịch)
 
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cho thấy làng nghề cả nước nói chung, Bắc Ninh nói riêng phát triển còn chậm; công nghệ sản xuất còn lạc hậu; thiếu mặt bằng sản xuất; khả năng tiếp cận vốn khó khăn; yếu kém về quản trị cơ sở và tiếp thị; thị trường tiêu thụ sản phẩm chưa được mở rộng; hoạt động và quy mô sản xuất còn nhỏ, lẻ, tự phát; vấn đề ô nhiễm môi trường làng nghề…
 
Theo đánh giá của TS. Dương Đình Giám, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, Chính sách công nghiệp, truyền nghề và phát triển nguồn nhân lực có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển làng nghề, là nội dung quan trọng nhất của chính sách khuyến công đã và đang thực hiện.
 
Thực tế, những thợ cả nghệ nhân đã truyền nghề cho những lao động trong gia đình, họ hàng, người yêu nghề đạt kết quả tốt (bằng chứng là nhiều thợ không qua các lớp mà được truyền nghề, đến 97% thành nghề là do cha truyền con nối). Trong thời gian vừa qua, một số dự án khuyến công thiếu thầy dạy, thời gian thực hành ngắn, dạy nghề không phù hợp với thực tế địa phương về nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm, học nghề xong không có việc làm, dẫn đến khai giảng, bế giảng khá đủ nhưng người học thành nghề rất ít.
 
TS. Dương Đình Giám đề xuất, cần song hành đào tạo tập trung và truyền nghề tại nơi sản xuất. Các trung tâm khuyến công cấp tỉnh phối hợp với địa phương, đoàn thể, hợp tác xã, doanh nghiệp nghiên cứu nhu cầu học nghề, xây dựng chương trình chuẩn về giáo trình, giáo cụ thực hành, kết hợp dạy nghề và khởi nghiệp, hình thành nhóm học viên từ 10 người trở lên cùng nhau thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác có sự giúp đỡ của chính quyền về thủ tục thành lập cùng các ưu đãi, các doanh nghiệp giúp HTX về điều kiện sản xuất như góp vốn, cho vay bao tiêu sản phẩm, bán thành phẩm.
 
Cũng đề cập tới vấn đề nhân lực, bà Vũ Thị Mai - Chủ tịch Hiệp hội CLB Doanh nhân tư nhân Hà Nội, Phó GĐ Công ty Đồ gỗ mỹ nghệ Hương Mai cho biết, thoát khỏi “Lũy tre làng” với mong ước đổi đời, nhiều thanh niên còn chọn con đường đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài. Hiện nay xuất khẩu lao động đang ở trong thời kỳ nở rộ tại nhiều làng quê tuy đã gây nên một nghịch lý thiếu lao động trẻ một cách trầm trọng tại địa phương. Bên cạnh đó cũng nó còn lấy đi sự quần tụ của các thế hệ vốn là truyền thống hàng ngàn đời ở nông thôn Việt Nam.
 
Theo cục Quản lý Lao động ngoài nước Bộ LĐTBXH ước tính năm 2018 cả nước có hơn 140.000 lao động đi làm việc theo nước ngoài, tăng 7% so với kết quả của năm 2017. Chủ yếu nguồn lao động này lấy từ các vùng nông thôn trên cả nước.
 
Nguyên nhân sâu xa chính là việc thiếu chủ động trong công tác tạo việc làm, phát triển nguồn nhân lực tại chính quyền địa phương. Đặc biệt là việc chú trọng đầu tư phát triện nội lực hiện có của các làng nghề truyền thống Việt Nam. Bên cạnh đó cần tuyên truyền, quảng bá nhằm lan rộng những thương hiệu của các làng nghề truyền thống Việt Nam một cách quy mô, bài bản và chuyên nghiệp.
 
Bà Vũ Thị Mai cho rằng, từ sự nhận thức sâu sắc trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị quý báu của làng nghề Việt Nam, chúng ta nên đặt sự quan tâm đặc biệt cho việc đầu tư mọi mặt cho việc bảo tồn và phát triển làng nghề. Tiên phong phải là công tác tuyên truyền giáo dục cho thế hệ kế cận về tầm quan trọng của làng nghề Việt Nam.
 
Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, làng nghề Việt Nam có một sức sống mới, phong phú hơn, được chú ý về cơ sở hạ tầng, công nghệ và mở rộng thị trường xuất khẩu phát triển du lịch làng nghề, quảng bá thương hiệu sản phẩm cải tiến mẫu mã…Tại các làng nghề ra đời nhiều công ty mới, đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm trên thị trường quốc tế. Thị trường trong nước cũng có điều kiện phát triển như mặt hàng nội, ngoại thất, sản phẩm văn hóa tâm linh…
 
"Chính vì vậy, theo tôi, chúng ta nên xây dựng hình thành bảo tàng làng nghề và thúc đẩy bảo tàng hoạt động hiệu quả, trước hết các làng nghề cần xây dựng được hệ thống sản phẩm hấp dẫn, độc đáo, mang đặc trưng riêng; đi kèm là việc hệ thống hóa các tư liệu lịch sử liên quan làng nghề. Bảo tàng làng nghề cần được tổ chức một cách khoa học với hệ thống các công cụ sản xuất, nghệ nhân dân gian, sản phẩm nghề truyền thống, công nghệ, kỹ năng sản xuất, lễ hội, sinh hoạt văn hóa gắn với làng nghề...", bà Mai đề xuất.
 
Bên cạnh đó, sự kết nối giữa mô hình bảo tàng thông minh với ngành du lịch và các chương trình giáo dục trong nhà trường, cộng đồng cần được thiết lập và thắt chặt. Qua đây, góp phần mở rộng đối tượng tham quan và đa dạng hoá các chương trình trải nghiệm, học tập, từng bước nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động của bảo tàng làng nghề. Ðây cũng là cách hữu hiệu để bảo tồn, quảng bá và tìm đầu ra cho các sản phẩm làng nghề trong bối cảnh hiện tại.
 
Và điều đặc biệt quan trọng, theo bà Vũ Thị Mai, đó là phải kết nối cộng đồng làng nghề phát triển du lịch, hội nhập quốc tế là những yếu tố quyết định trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá nghề, làng nghề truyền thống trong bối cảnh hội nhập hiện nay. Trong xu thế hội nhập quốc tế, làng nghề truyền thống ở các vùng miền, địa phương, phát triển du lịch làng nghề phù hợp với phát triển kinh tế, văn hóa xã hội đang được nhiều quốc gia quan tâm và đưa ra những chính sách quảng bá để kích thích phát triển loại hình du lịch làng nghề.
 
Chỉ khi các bước đi trên được thực hiện hiệu quả thì ước mơ “Làng nghề Việt từ lũy tre làng vươn ra thế giới” mới sớm trở thành hiện thực.
 
Nguyệt Minh link - (doanhnghiepvn.vn)
T/h: M.Phúc (dongbang.vn)

Bài viết mới nhất của Ngành Thủ công - Mỹ nghệ

  • Hà Nội: Điều kiện để được công nhận là làng nghề, nghề truyền thống năm 2020
    Điều kiện để được xét công nhận danh hiệu "Làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống" là nghề xuất hiện tại địa phương từ trên 50 năm, đang tiếp tục phát triển tính đến thời điểm đề nghị công nhận; nghề tạo ra sản phẩm mang bản sắc văn hóa dân tộc; nghề gắn với tên tuổi của một hay nhiều nghệ nhân hoặc tên tuổi của làng nghề.
    Chủ nhật, 19 Tháng 1 2020 23:12
  • Kiên Giang: Ở xứ bưng biền làm giàu bằng thứ cả làng vứt đi
    Ở xã vùng sâu Vĩnh Thắng, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang ai cũng biết đến bà Huỳnh Kim Lam, chủ Doanh nghiệp tư nhân Kim Lam. Doanh nghiệp của bà đã tận dụng cọng lục bình, thứ bỏ đi của vùng đất bưng biền, qua bàn tay khéo léo của công nhân làm ra sản phẩm mỹ nghệ có giá trị kinh tế cao.
    Thứ năm, 19 Tháng 12 2019 18:14
  • Ninh Bình: Phát huy thế mạnh công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
    Đi lên từ những thế mạnh của vùng đất cố đô, giai đoạn 2016 - 2020, được sự quan tâm của tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh cùng với các cấp, các ngành và sự đồng hành của các doanh nghiệp, sản xuất công nghiệp của tỉnh Ninh Bình đã có những bước phát triển khá. Tỉnh đã tập trung vào những ngành công nghiệp nền tảng, có lợi thế cạnh tranh và có ý nghĩa chiến lược đối với tăng trưởng nhanh, bền vững.
    Thứ hai, 18 Tháng 11 2019 23:00
  • Chàng thanh niên mê họa tranh bằng gáo dừa
    Chúng tôi đã rất ấn tượng khi đến xem phòng trưng bày gần 100 bức tranh độc đáo, đặc sắc bằng gáo dừa của họa sĩ trẻ Võ Quý Quốc (cựu sinh viên Trường Đại học Nghệ thuật Huế).
    Thứ hai, 14 Tháng 10 2019 11:14
  • Tập trung phát triển ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp
    Sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (CN - TTCN) được huyện Cao Lãnh xác định có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Huyện đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, cơ sở, hộ cá thể sản xuất phát triển.
    Thứ hai, 23 Tháng 9 2019 10:45
  • "Thổi hồn" vào vỏ dừa khô, bán 1,2 triệu đồng/cái
    Tưởng chừng không có giá trị thị trường nhưng với tài điêu khắc, ông Đặng Hồng Điểm (58 tuổi; ngụ hẻm 38, đường 3-2, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ) đã làm cho vỏ dừa khô đẹp, sắc sảo hơn và giá bán khá cao.
    Thứ hai, 02 Tháng 9 2019 11:33
  • An Giang: Sản phẩm mỹ nghệ cực tinh xảo của "phù thủy tre bông"
    Tre bông vốn là một loại tre quý vì trên thân có nhiều đốm bông lạ và đẹp mắt. Với tình yêu đặc biệt dành cho loài cây này, ông Võ Thành Viễn (TP.Long Xuyên, An Giang) đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu và tạo ra hàng trăm tác phẩm đẹp mắt và tinh xảo.
    Thứ ba, 13 Tháng 8 2019 07:52
  • Tái sinh nghề đan lát ở làng Bao La
    Có lịch sử hơn 400 năm hình thành, nghề đan lát cùng với làng Bao La tồn tại và gắn bó khắng khít. Qua bao thăng trầm của thời đại cũng như những thách thức trong thời buổi kinh tế hội nhập, Bao La vẫn giữ vẹn lời hứa với tổ tiên về việc bảo tồn, duy trì cái nghiệp đan lát mà người xưa đã dày công tạo ra cho con cháu muôn đời.
    Thứ hai, 12 Tháng 8 2019 12:16
  • Long An đăng cai triển lãm Mỹ thuật Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ 24
    Triển lãm Mỹ thuật khu vực VIII (Đồng bằng sông Cửu Long) lần thứ 24 diễn ra từ ngày 08-17/8 tại Trung Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Long An (phường 2, TP.Tân An).
    Chủ nhật, 11 Tháng 8 2019 15:16
  • Trăn trở với làng nghề bánh tráng Tân Hồng
    Làng nghề làm bánh tráng truyền thống huyện Tân Hồng từ lâu đã quá quen thuộc với người tiêu dùng. Tuy nhiên, hiện nay làng nghề đang có dấu hiệu chững lại bởi chất lượng, mẫu mã, nhãn hiệu sản phẩm chưa đủ cạnh tranh được trên thị trường... Để làng nghề này phát triển, địa phương đang tìm những giải pháp, hướng đi mới phù hợp.
    Thứ sáu, 22 Tháng 3 2019 09:47
  • Làng nghề dệt chiếu, làm thớt tất bật chuẩn bị hàng Tết
    Còn khoảng 20 ngày nữa là đến Tết Kỷ Hợi 2019, nhiều làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh đang “chạy nước rút” để chuẩn bị cho kịp những đơn hàng cuối năm.
    Thứ sáu, 18 Tháng 1 2019 10:00
  • Làng nghề cũng phải 4.0
    Trong bối cảnh mới, các làng nghề cũng đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức.
    Thứ sáu, 23 Tháng 11 2018 09:56
  • Làng nghề dệt choàng tất bật phục vụ Tết
    Khoảng 2 năm trở lại đây, để tạo sự đa dạng, phong phú và tăng thêm nhiều sự lựa chọn hơn cho khách hàng, người dân làng nghề dệt choàng “trăm năm tuổi” xã Long Khánh A, huyện Hồng Ngự không ngừng cải tiến mẫu mã.
    Thứ ba, 20 Tháng 11 2018 09:44
  • Người duy nhất giữ hồn thổ cẩm Chăm ở An Giang tiết lộ lý do bất ngờ
    Đến cơ sở dệt thổ cẩm Chăm của ông Mohamad, du khách sẽ cảm nhận được nét đẹp truyền thống kết hợp với hiện đại, những người trong cơ sở này luôn thân thiện, gần gũi, mến khách.
    Thứ hai, 29 Tháng 10 2018 10:11
  • Làng nghề đan lọp tép Thới Mỹ
    Hằng năm, cứ tầm tháng 3 âm lịch trở đi, Tổ Nghề nghiệp đan lọp tép khu vực Thới Mỹ, phường Thới Long, quận Ô Môn bắt đầu hoạt động hết công suất để phục vụ nhu cầu của khách hàng trong mùa nước nổi. Năm nay, nước lũ về sớm, khách hàng nhiều tỉnh đến Tổ Nghề nghiệp đan lọp tép khu vực Thới Mỹ đặt mua lọp tép với số lượng lớn, bán được giá cao nên các thành viên của Tổ rất phấn khởi.
    Thứ tư, 03 Tháng 10 2018 10:06
  • Nhộn nhịp thị trường ngư cụ đánh bắt thủy sản
    Theo dự báo, nước lũ năm nay sẽ về sớm và có nhiều khả năng cao hơn những năm trước. Hơn 1 tháng qua, các cơ sở sản xuất dụng cụ đánh bắt thủy sản thuộc địa bàn 2 huyện Lai Vung, Lấp Vò sôi động hẳn lên để đón con nước về, đón mùa lũ với hy vọng mưu sinh từ nghề kinh doanh dụng cụ đánh bắt thủy sản...
    Thứ tư, 29 Tháng 8 2018 09:44
  • Các làng nghề tất bật sản xuất ngư cụ đón lũ lớn miền Tây
    Thời điểm này, con nước đầu nguồn ở Campuchia đang đổ về cũng là thời điểm các làng nghề chuyên sản xuất ngư cụ ở miền Tây Nam bộ đang tất bật sản xuất nhiều sản phẩm để kịp cung cấp ra thị trường, phục vụ trong mùa lũ lớn.
    Thứ năm, 02 Tháng 8 2018 09:35
  • Đan dây nhựa - nghề phù hợp lao động nhàn rỗi
    Đó là nhận định của đại diện ngành, đoàn thể chức năng về hiệu quả nghề đan dây nhựa được Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) TP Cần Thơ tổ chức giảng dạy tại các xã, phường, thị trấn các năm qua. Người lao động tranh thủ thời gian nhàn rỗi học nghề, nhận nguyên liệu gia công sản phẩm: bàn, ghế, giỏ cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất...
    Thứ tư, 25 Tháng 7 2018 10:00
  • Hỗ trợ nghề may gia công phát triển
    Theo Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ,TB&XH) huyện Hồng Ngự, nghề may gia công tại các công ty, tổ hợp tác và may hộ gia đình đang phát triển mạnh trên địa bàn. Nhiều hộ dân đã chủ động mở cơ sở may gia công, lấy nguồn hàng từ TP.Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai... về thuê lao động (LĐ) tại địa phương làm, góp phần giải quyết việc làm cho LĐ nhàn rỗi, đặc biệt là phụ nữ nông thôn.
    Thứ tư, 20 Tháng 6 2018 10:09
  • Phát triển nghề làm dây keo xuất khẩu
    Những năm gần đây, làng nghề sản xuất dây keo xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang ngày càng phát triển. Sản phẩm làm ra được tiêu thụ chủ yếu ở các tỉnh ĐBSCL, TP Hồ Chí Minh, đặc biệt là xuất khẩu sang thị trường Campuchia.
    Thứ ba, 15 Tháng 5 2018 09:27
  • Làm giàu nhờ dệt “chiếu bệnh viện”
    Những cọng lác loại ra sau khi thương lái thu mua dệt chiếu cao cấp được ông Trần Văn Gạo (ngụ ấp Đức Mỹ, xã Đức Mỹ, huyện Càng Long, Trà Vinh) mang về dệt chiếu bán tại các bệnh viện. Hơn 4 năm trôi qua, chính từ những thứ tưởng chừng phải bỏ đi đang giúp gia đình ông Gạo có cuộc sống sung túc.
    Thứ ba, 08 Tháng 5 2018 09:23
  • Nghề thủ công ổn định cuộc sống
    Phù hợp với giới, tận dụng được thời gian nhàn rỗi, một số nghề thủ công đã giúp chị em phụ nữ vươn lên ổn định kinh tế.
    Thứ ba, 20 Tháng 3 2018 09:31
  • “Vương quốc” lác bên dòng Cổ Chiên
    Nằm bên dòng sông Cổ Chiên, xã Đức Mỹ (huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh) bây giờ được ví là “vương quốc” lác ở miền Tây. Bởi, sau 10 năm mạnh dạn đưa cây lác thay thế cây lúa trên đất nhiễm phèn, mặn đã giúp nhiều hộ dân nơi đây đổi đời...
    Thứ sáu, 09 Tháng 3 2018 09:36
  • 8x khởi nghiệp bằng tình yêu với nghề làm hoa giấy
    Tìm đến với nghề làm hoa giấy như một cơ duyên, nhưng khi gắn bó lâu dài, chị Huỳnh Như Trúc (sinh năm 1986) cảm thấy yêu mến và xem công việc này như liều thuốc để cân bằng cuộc sống...
    Thứ tư, 28 Tháng 2 2018 09:49
  • Nghề làm nhang vào mùa sản xuất Tết
    Theo ông Bùi Văn Hải - hộ sản xuất nhang trên địa bàn huyện Hồng Ngự hiện tại là giai đoạn cao điểm chuẩn bị nhang cung ứng dịp Tết và rằm tháng giêng sắp tới, đây cũng là giai đoạn đắt hàng nhất trong năm trước khi bắt đầu kì nghỉ Tết.
    Thứ tư, 31 Tháng 1 2018 10:27