Thách thức cho nhân lực ngành Du lịch

Thứ bảy, 20 Tháng 3 2021 07:33
Xây dựng nguồn nhân lực đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, hợp lý là một trong những giải pháp để thúc đẩy phát triển du lịch theo hướng bền vững. Tuy nhiên, nguồn nhân lực lĩnh vực này Cần Thơ vẫn còn nhiều bất cập và thành phố đang nỗ lực thay đổi.
Sinh viên tham gia chương trình kết nối với doanh nghiệp du lịch Hải Âu Tourist Cần Thơ.
 
Thiếu và chưa đạt chuẩn
 
Kế hoạch 111/KH-UBND của UBND thành phố về thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU của Thành ủy và Ðiều chỉnh Quy hoạch phát triển du lịch TP Cần Thơ đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 xác định rõ: đến năm 2020 sẽ có khoảng 39.300 lao động ngành Du lịch, trong đó 13.100 lao động trực tiếp, 26.200 lao động gián tiếp; lực lượng lao động qua đào tạo chuyên môn phải đạt trên 80%. Tuy nhiên, năm 2020, tỷ lệ lao động trong ngành qua đào tạo chỉ đạt 68,3%.
 
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, giai đoạn 2013-2018 lực lượng lao động trực tiếp trong ngành Du lịch tăng mạnh, từ 3.350 người lên đến 5.600 người, tăng trưởng bình quân mỗi năm khoảng 10,8%. Ðến giai đoạn 2019 và 2020 thì chững lại do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Nhiều đơn vị khách sạn, điểm vườn, lữ hành đóng cửa, hoặc cắt giảm nhân sự; nên lực lượng lao động trong ngành không tăng trưởng như định hướng. Số lao động trực tiếp năm 2020 là 7.087 người, tập trung ở các điểm vườn, khu du lịch, homestay, lưu trú (khách sạn từ 1-5 sao), các đơn vị lữ hành, cơ sở đào tạo du lịch, cơ quan quản lý du lịch... Khu vực lưu trú chiếm đến 72,6% lực lượng lao động trong ngành.
 
Chất lượng lao động qua đào tạo cũng không đồng đều. Ở các đơn vị quản lý, cơ sở đào tạo, lữ hành, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 100%; nhưng lao động qua đào tạo ở các khu, điểm du lịch chỉ đạt 26,1% - thấp nhất trong ngành. Ở các điểm vườn, homestay, khu du lịch, hầu hết là gia đình tự quản lý, nhân viên chủ yếu là lao động phổ thông chưa qua đào tạo, hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch. Ngay cả tại các khu du lịch, điểm đến nổi tiếng, hầu hết lao động chỉ tham gia tập huấn, bồi dưỡng ngắn hạn, hoặc qua hình thức chia sẻ kinh nghiệm. Số lao động qua đào tạo tại các điểm này chiếm chưa tới 30% tổng số nhân viên.
 
Sự chênh lệch về trình độ, kỹ năng của lực lượng lao động du lịch cũng khá lớn. Cụ thể, ở một số doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ hoặc hộ gia đình, có khoảng 90% nhân lực chưa qua đào tạo.
 
Tương tự, ở lĩnh vực lữ hành cũng tồn tại nhiều vấn đề, nhất là lực lượng hướng dẫn viên. Hiện chỉ có một số đơn vị như: Vietravel, Saigon Tourist, Lữ hành Fiditour... có lực lượng hướng dẫn viên cố định; phần lớn các đơn vị sử dụng nguồn cộng tác viên là hướng dẫn viên tự do và chưa có tiêu chuẩn chung để đánh giá. Thực tế, nhiều người vốn lái ghe tàu trên chợ nổi hay làm việc tự do dần có kinh nghiệm rồi trở thành hướng dẫn viên; nên khó kiểm soát và quản lý về chất lượng đội ngũ.
 
Cần Thơ có nhiều trường đại học mở các chuyên ngành đào tạo liên quan du lịch: Ðại học Cần Thơ, Ðại học Tây Ðô, Ðại học Nam Cần Thơ... Riêng Trường Cao đẳng Du lịch Cần Thơ là đơn vị đào tạo chuyên sâu về du lịch. Bình quân mỗi năm, Trường Cao đẳng Du lịch Cần Thơ cung cấp hàng trăm nhân sự được đào tạo chính quy. Theo thống kê, trên 90% học sinh tốt nghiệp tại trường đều tìm được việc làm đúng chuyên ngành. Thế nhưng, số lượng lao động trong ngành Du lịch được đào tạo vẫn chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành tại địa phương. Một phần trong số học sinh tốt nghiệp tại trường này di chuyển đến TP Hồ Chí Minh, Phú Quốc hay các địa phương khác để làm việc, còn một số chuyển làm nghề khác. Do đó, nhân lực du lịch tại Cần Thơ không ổn định về số lượng.
 
Về chất lượng nhân lực ngành Du lịch, theo chia sẻ của các đơn vị lữ hành, khách sạn thì sau khi tuyển chọn nhân viên, họ đều phải đào tạo lại, nhất là kỹ năng mềm, thực tế nghiệp vụ. Chỉ có khoảng 40% quản lý và giám sát bộ phận làm việc tại khách sạn có chuyên môn về du lịch, dịch vụ khách sạn. Trong đó, hạn chế về ngoại ngữ của lực lượng lao động là vấn đề rõ nhất.
 
Tìm giải pháp
 
PGS.TS Huỳnh Trường Huy, Trưởng nhóm khảo sát, thống kê nguồn nhân lực TP Cần Thơ năm 2020, đề xuất một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực, trong đó tập trung tăng cường bồi dưỡng, tập huấn theo từng nhóm cụ thể. Giữa doanh nghiệp và sinh viên các ngành Du lịch cần có sự kết nối qua các hoạt động trải nghiệm, gặp gỡ chia sẻ kinh nghiệm tại các hội nghị. Ðồng thời xây dựng chương trình thực tập cho sinh viên năm cuối ngành Du lịch kết nối với các doanh nghiệp, vừa tạo cơ hội cho sinh viên thực hành nghiệp vụ, vừa giúp các doanh nghiệp lựa chọn nhân lực hiệu quả hơn, không mất thời gian đào tạo lại.
Lớp học tiếng Anh cho cộng đồng làm du lịch ở cồn Sơn từ nguồn xã hội hóa.
 
Mô hình trường học - sinh viên - doanh nghiệp đang được nhiều đơn vị tại Cần Thơ thực hiện, chủ động trong đào tạo nhân lực và phù hợp thực tế. Bà Nguyễn Thị Ngọc Sương, Phó Giám đốc Hải Âu Tourist Cần Thơ, chia sẻ: “Sự hợp tác giữa trường học, sinh viên và doanh nghiệp sẽ mang đến nhiều lợi ích. Sinh viên được trang bị kiến thức và kỹ năng mềm, định hướng nghề nghiệp rõ ràng khi có va chạm thực tế. Công tác đào tạo của trường học trở nên đa dạng, gắn với thực tiễn nhiều hơn. Phía doanh nghiệp cũng có nhân sự phù hợp sau quá trình sàng lọc”. Hải Âu Tourist Cần Thơ đã phối hợp với một số trường tại Cần Thơ tạo điều kiện cho sinh viên tiếp xúc trực tiếp với môi trường du lịch qua việc tiếp nhận thực tập và những chương trình tour, team building, event… Qua đó, 2/3 nhân sự của công ty có được từ quá trình đào tạo này. Lê Thành Hiếu, sinh viên ngành Việt Nam học, Trường Ðại học Cần Thơ, hiện đang là cộng tác viên tại Hải Âu Tourist, cho biết: “Việc học tập và trao đổi cho sinh viên những va chạm thực tế, từ đó có nhiều kỹ năng hơn. Ví dụ như quản lý thời gian, quản lý đám đông, hay kiến thức về các mô hình, xu hướng du lịch mới. Ðây là những nền tảng khơi dậy sự sáng tạo, niềm đam mê với nghề. Quá trình đi thực tế cũng giúp tôi học hỏi để quyết định về nghề nghiệp cụ thể và rõ ràng hơn. Sinh viên cũng ý thức và chủ động hơn trong tiếp cận doanh nghiệp để tìm cơ hội nghề nghiệp phù hợp, ổn định”.
 
Ông Trần Mạnh Khang, Trưởng Phòng Ðiều hành Hướng dẫn viên du lịch Vietravel Cần Thơ, Chủ nhiệm CLB Hướng dẫn viên du lịch của Hiệp hội Du lịch TP Cần Thơ, chia sẻ: “Thực tế hầu hết doanh nghiệp có tiêu chuẩn đào tạo riêng cho nhân viên, trong đó có hướng dẫn viên. Tại Vietravel, chúng tôi đánh giá hướng dẫn viên qua các kỳ thi để kiểm soát và ổn định chất lượng nguồn nhân lực này. Ðội ngũ hướng dẫn viên khá đặc thù vì ngoài lực lượng ổn định ở các đơn vị, thì còn nhiều người làm nghề tự do. Do đó, tôi đề xuất tổ chức cuộc thi xếp hạng hướng dẫn viên du lịch tại Cần Thơ, để dần chuẩn hóa”. Việc này sẽ mang đến nhiều lợi ích, vì vừa có thể quản lý, kiểm soát nguồn lực; vừa đảm bảo công bằng. Các đơn vị khi sử dụng nguồn hướng dẫn viên tự do cũng yên tâm hơn.
 
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, thông tin: Việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng là một trong những nhiệm vụ quan trọng để đẩy mạnh phát triển du lịch của thành phố theo hướng bền vững. Do đó, Sở đã có nhiều chương trình, đề án, kế hoạch để từng bước cải thiện nguồn nhân lực về số lượng và chất lượng. Trong giai đoạn 2018-2020, các đơn vị đã tổ chức 48 lớp đào tạo (chỉ tiêu đề ra là 21 lớp), đạt tỷ lệ 228%. Việc bồi dưỡng, tập huấn cũng hướng đến lao động thường xuyên trong ngành Du lịch: các chủ phương tiện vận tải, nông dân, tiểu thương có hoạt động gắn bó với du lịch. Cần Thơ cũng đã có kế hoạch chi tiết về phát triển nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức giai đoạn 2021-2030, định hướng đến năm 2040 của thành phố, trong đó chú trọng thu hút, đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao. Việc đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng nguồn nhân lực là quá trình lâu dài cần sự hợp tác, kết nối từ cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, các đối tượng tham gia hoạt động du lịch. Ðồng thời cần thích ứng và điều chỉnh theo nhịp phát triển của du lịch để đạt hiệu quả.
 
Bài, ảnh: ÁI LAM - (baocantho.com.vn)
T/h: H.Phong (dongbang.vn)

Bài viết mới nhất của Du Lịch

  • Liên kết thúc đẩy du lịch miền trung phát triển
    Thời gian qua, một số địa phương ở khu vực miền trung đã có nhiều chương trình hợp tác phát triển du lịch; bước đầu tạo ra nhiều sản phẩm hấp dẫn khách du lịch trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, việc liên kết này chưa đạt kết quả như mong muốn. Để khắc phục những hạn chế trong công tác phối hợp, tiếp tục tạo ra sản phẩm du lịch chất lượng cao, năm tỉnh, thành phố trong Vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) miền trung đã mạnh dạn phối hợp với Hà Nội và TP Hồ Chí Minh mở rộng liên kết phát triển du lịch nhằm tạo ra những sản phẩm mới, góp phần khôi phục ngành kinh tế này sau đại dịch...
    Thứ ba, 20 Tháng 4 2021 07:29
  • “Cà Mau - Điểm đến 2021” có gì hấp dẫn
    Đó là câu “cửa miệng” của đông đảo khách thập phương khi tìm về Cà Mau trong những ngày tháng tư lịch sử. Đó cũng là trăn trở của cấp ủy, chính quyền sở tại khi quyết tâm đánh thức tiềm năng “ngành công nghiệp không khói” ngay từ năm đầu tiên của nhiệm kỳ mới.
    Thứ sáu, 16 Tháng 4 2021 07:30
  • Du lịch Cửa Lò đặt mục tiêu đón 3,15 triệu lượt du khách năm 2021
    Chiều 13/4, tại thị xã Cửa Lò, UBND thị xã phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Du lịch, Hội Nhà báo Nghệ An tổ chức Họp báo tuyên truyền, quảng bá du lịch Cửa Lò năm 2021.
    Thứ tư, 14 Tháng 4 2021 11:13
  • Giúp nông dân làm du lịch
    Vốn chỉ quen làm nông nghiệp, quanh năm gắn bó với ruộng vườn nhưng giờ đây, nhiều nông dân quận Thốt Nốt đã bước đầu chuyển đổi sang làm du lịch. Mô hình kinh tế theo hướng kết hợp nông nghiệp và dịch vụ du lịch được đánh giá cao, tạo động lực phát triển kinh tế tại địa phương. Ðồng hành cùng bà con, thời gian qua, các cấp Hội Nông dân (HND) quận Thốt Nốt đã tích cực triển khai các hoạt động tư vấn, hỗ trợ vốn vay và đào tạo nghề du lịch cho hội viên trên địa bàn.
    Thứ ba, 13 Tháng 4 2021 07:25
  • Thị trường du lịch dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5: Cơ hội lấy lại đà tăng trưởng
    Sau thời gian dài chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, du lịch Việt Nam đang có sự khởi sắc khi hoạt động du lịch chuẩn bị cho dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5 rất sôi động. Với những chính sách ưu đãi, giảm giá cùng nhiều sản phẩm mới mà các đơn vị tung ra trong dịp này, lượng du khách đặt tour, vé máy bay và khách sạn tăng mạnh, đây là cơ hội giúp ngành Du lịch hy vọng nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng.
    Thứ hai, 12 Tháng 4 2021 23:32
  • Ninh Thuận: Phát triển du lịch cộng đồng gắn với kích cầu du lịch
    Ngày 9.4, UBND tỉnh đã tổ chức Hội thảo Phát triển du lịch cộng đồng gắn với triển khai chương trình kích cầu du lịch Ninh Thuận năm 2021. Tham dự có lãnh đạo Tổng cục Du lịch (Bộ VHTTDL), đại diện các Sở, ngành, địa phương và gần 200 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ quản lý du lịch, doanh nghiệp du lịch, lữ hành, cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch trong và ngoài tỉnh.
    Thứ hai, 12 Tháng 4 2021 11:11
  • Quảng Ngãi đi tìm sức bật cho du lịch địa phương
    Quảng Ngãi với vị trí chiến lược và có nhiều yếu tố thuận lợi để phát triển du lịch đang trở thành vùng đất sáng giá trong khu vực, lọt vào đích ngắm của nhiều nhà đầu tư.
    Thứ hai, 12 Tháng 4 2021 08:10
  • Vietjet ký hợp tác chiến lược cùng Vinpearl
    Sáng 10-4, tại huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang), Hãng hàng không Vietjet đã ký hợp tác chiến lược toàn diện với Vinpearl, một thương hiệu nổi tiếng về du lịch.
    Chủ nhật, 11 Tháng 4 2021 07:39
  • Về Ngã Năm đón bình minh chợ nổi
    Nằm ở phía tây nam của tỉnh Sóc Trăng, thị xã Ngã Năm, cửa ngõ thủy, bộ đi vào hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau, đồng thời là giao điểm của năm nhánh sông, đang dần trở thành một điểm đến mới thu hút khách du lịch. Người dân miền Tây Nam Bộ mến khách luôn dặn dò, đến đây đừng quên mua mắm cá lóc, mắm cá rô với hương vị dân dã trứ danh: "Mắm chưng hột vịt thịt bằm/Thương sao hương vị Ngã Năm quê mình".
    Thứ bảy, 10 Tháng 4 2021 07:48
  • Đến Côn Đảo mùa này
    Ðến với Côn Ðảo bây giờ không còn phải mất nhiều thời gian, di chuyển nhiều như trước. Xuất phát từ Cần Thơ, du khách có thể chọn đi bằng máy bay hoặc tàu cao tốc, chỉ mất vài giờ là đã có thể đặt chân đến Côn Ðảo. Những ngày sau Tết và trước khi mùa mưa đến, là một trong những khoảng thời gian lý tưởng để đến với đảo.
    Thứ sáu, 09 Tháng 4 2021 10:29
  • Du lịch nghỉ dưỡng 2021 mùa cao điểm có gì khác biệt?
    Sau quãng thời gian ảnh hưởng bởi dịch bệnh, xu hướng du lịch nghỉ dưỡng có nhiều thay đổi, đặc biệt là nhu cầu được chăm sóc và đề cao các giá trị sức khoẻ, tinh thần.
    Thứ sáu, 09 Tháng 4 2021 08:14
  • Du lịch dựa vào cộng đồng
    Nhiều quốc gia xem du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn khi dựa vào cộng đồng. Khả năng đóng góp của du lịch vào GDP ở nước ta khoảng 10%. Ngay cả ý tưởng du lịch trong không gian, người ta vẫn phải kết nối với cộng đồng có nguồn lực. Nếu không dựa vào cộng đồng ấy thì dựa vào ai?
    Thứ tư, 07 Tháng 4 2021 07:25
  • Kích cầu du lịch nội địa: Giảm giá hay tăng chất lượng?
    "Nhiều tour đã giảm giá đến không tin được nữa. Nếu là đãi nhau thì chỉ đãi một bữa thôi, không thể giảm hơn giá gốc vì ngành du lịch không thể giảm hơn được" - ông Vũ Thế Bình, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam, nhấn mạnh.
    Thứ ba, 06 Tháng 4 2021 10:50
  • Khám phá "những nẻo đường hoa đá" với giá chỉ 5,69 triệu đồng
    Hành trình khám phá Hà Giang (5 ngày) khởi hành ngày 11-4 bay cùng Vietravel Airlines với giá siêu hấp dẫn chỉ 5,69 triệu đồng/khách. Chuyến đi hứa hẹn mang đến cho du khách nhiều cung bậc cảm xúc và cảm nhận về từng mảng sắc màu trên những nẻo đường "hoa đá".
    Thứ hai, 05 Tháng 4 2021 11:08
  • Vực dậy du lịch Đà Nẵng
    Ngày 1-4, Quỹ Xúc tiến phát triển du lịch TP Đà Nẵng phối hợp Sở Du lịch TP Đà Nẵng tổ chức tọa đàm "Giải pháp khôi phục và phát triển du lịch TP Đà Nẵng năm 2021" nhằm tháo gỡ khó khăn của doanh nghiệp (DN), giúp ngành du lịch khôi phục và phát triển trong năm 2021.
    Chủ nhật, 04 Tháng 4 2021 16:35