Đậm đà vị mắm quê hương

Thứ năm, 08 Tháng 8 2019 09:33
Đối với người Nam bộ, từ người giàu đến người nghèo, trí thức lẫn bình dân, mắm là món ăn không thể thiếu trong bữa cơm thường ngày.

Từ xưa, ông bà ta đã biết chế biến hàng chục loại mắm khác nhau từ nguồn động vật hết sức phong phú ở sông, rạch mênh mông của vùng đất Nam bộ trù phú như tôm, cá, tép, còng…

Ngoài ra, mắm còn là loại thức ăn dự trữ rất đỗi quý giá của người dân miệt vườn hay miệt ruộng lúc giao mùa, khan hiếm thức ăn hoặc do bận việc đồng áng không có nhiều thời gian để nấu ăn.

Ở miền Nam thì có mắm cá lóc, cá trê, cá trèn, cá sặc, cá linh… Riêng vùng đất Tiền Giang thì có các loại mắm từ đặc sản đến bình dân như: Mắm tôm chà, mắm tép bạc, mắm biển, mắm còng… Từ nguyên liệu mắm, các bà nội trợ có thể chế biến thành nhiều món ăn dân dã mà rất ngon.

Trước đây, nhiều gia đình có thể tự làm mắm để ăn hay tự làm nước mắm để chấm thì được gọi là mắm đồng, để phân biệt với loại mắm biển được sản xuất từ cá cơm. Ở vùng đất Gò Công có 2 loại mắm được xem là đặc sản, có hương vị đặc biệt là mắm tôm chà và mắm còng. Đặc sản mắm tôm chà từng là món ăn được tiến vua từ thời nhà Nguyễn.

Còn nhớ, từ khi còn là một đứa trẻ, món ăn đơn giản nhất của gia đình tôi là mắm sống. Mắm sống được làm từ cá lóc, cá sặc, cá linh. Tất cả các loại mắm này đều được làm rất mặn, khi ăn phải pha thêm tỏi, ớt, đường, bột ngọt trộn đều, thế là cả nhà đã có một món ăn ngon miệng. Mà đã ăn mắm sống thì không thể thiếu rau sống, khế, chuối chát, dưa leo. Chỉ cần vậy thôi mà nồi cơm hao đến bất ngờ.

Một biến tấu khác của mắm sống là món mắm ruột, đã có từ rất lâu. Mắm ruột được làm từ mắm sống được bằm nhuyễn, ướp gia vị gồm tỏi, ớt, đường, bột ngọt trộn đều với đu đủ xắt nhỏ. Món mắm ruột có thể ăn với rau sống kèm với thịt luộc sẽ ngon hơn. Ngày nay, món mắm ruột ít xuất hiện trong bữa cơm của người thành thị, nhưng ở các vùng nông thôn thì món mắm ruột vẫn xuất hiện trong các ngày giỗ, bữa ăn thường ngày của người dân.

Một biến tấu của mắm sống nữa là mắm chưng. Vẫn là mắm sống bằm nhuyễn, cho thêm thịt ba chỉ băm nhỏ, trộn thêm trứng gà hay trứng vịt, một ít củ hành tím, hành tươi, nêm chút gia vị là đã có một tô mắm chưng đúng điệu. Khi ăn mắm chưng không thể thiếu cà nâu, dưa leo, rau sống, chuối chát…

Thật lạ, có thể nói, người dân miền Tây không thể tách rời các món mắm trong bữa cơm thường ngày trong gia đình. Hôm nào trong bữa ăn có món mắm thì cơm sẽ hao hơn, bữa ăn sẽ hao hơn nhờ hương vị đậm đà, quen thuộc.

Một món mắm quen thuộc của giới bình dân ở Gò Công là mắm biển, nếu ai đã một lần ăn thì không thể nào quên được. Mắm biển mang hương vị đậm đà của biển, vị chua chua, cay cay, thêm chút sả tươi, ớt hiểm ăn kèm với rau sống hay rau luộc là làm nên một bữa cơm ngon thiệt là ngon.

Mắm tép bạc cũng là một món ăn dân dã, thường xuất hiện ở các bữa tiệc, là món ngon đãi khách phương xa. Mắm tép bạc trộn với đu đủ xắt nhỏ và trộn thêm ít tỏi, gừng, chút gia vị nêm nếm sao cho vừa ăn.

Mùi thơm nồng của mắm dường như lan tỏa khắp nhà, kích thích vị giác. Mắm tép thường ăn kèm bún, thịt ba chỉ cắt mỏng, rau sống, dưa leo. Một món ăn chỉ đơn giản vậy thôi mà đã trở thành món ăn không thể thiếu trên vùng đất Tiền Giang từ xưa đến nay. 

Với mắm tôm chà, thuộc hàng đặc sản của Tiền Giang từ xưa đến nay. Theo các bậc cao niên tại TX. Gò Công, trước đây, vùng này, con tôm bạc biển ở xứ Gò nhiều lắm, ăn không hết, nên người ta đem phơi khô hoặc làm mắm tôm chua, mắm ruốc; đặc biệt là mắm tôm chà, là món ăn đòi hỏi quá trình chế biến công phu, khéo léo, để dành ăn trong một thời gian dài.

Tính đến nay món mắm tôm chà đã có tuổi đời hơn 200 năm, và nghề làm mắm tôm chà cũng đã xuất hiện từ thời đó, được các thế hệ con cháu giữ gìn, phát triển. Hương vị đặc trưng của mắm tôm chà là thơm lừng vị tôm, vị mắm, vừa ngọt vừa cay, được nhiều người sử dụng, ăn kèm với thịt luộc, bún.

Ngoài ra, còn có thể sử dụng thành món nước chấm trong các món ăn khác, như gỏi cuốn chấm mắm tôm chà cũng rất ngon. Phần đông khách du lịch đến xứ Gò đều tìm mua món mắm tôm chà đem về làm quà biếu và thưởng thức để biết hương vị món đặc sản tiến vua ngày xưa.

Một biến tấu khác của mắm nữa, đó là món mắm kho trứ danh Nam bộ. Đi làm đồng về, trời mưa rả rích, vào nhà gặp nồi mắm kho đang sôi sùng sục mùi mắm kích thích vị giác “trỗi lên”, bụng đói cồn cào… Món mắm kho thường được làm từ mắm cá linh và mắm cá sặc.

Hai loại mắm này nấu sôi lên, bỏ xương đi, chỉ lấy phần nước. Ngày xưa, thường thì mắm kho được kho với cá tra, cá trê hay cá lóc; thêm một ít khổ qua, cà nâu là đã thành một nồi mắm kho đậm đà. Ngày nay, cuộc sống khá giả hơn, nồi mắm kho có thể thêm vào thịt ba chỉ, tôm, mực tươi, vài khoanh cá hú, vài miếng khóm, khổ qua, cà nâu, đậu bắp để nồi mắm thêm thơm ngon và đậm đà hơn.

Đã ăn mắm kho thì không thể thiếu rau sống để tăng độ thơm ngon của món ăn. Ở quê thì có chi dùng nấy, hái vài loại rau vườn: Bông súng, kèo nèo, bắp chuối xắt nhỏ, đọt lá cách… Ở thành thị thì có nhiều loại rau để chọn hơn, như rau sống, giá, đậu rồng, hẹ nước, bông điên điển… ăn kèm.

Ngày nay, bên cạnh mắm kho thì lẩu mắm trong các quán ăn, nhà hàng rất được thực khách ưa chuộng. Tất cả các nguyên liệu để nấu lẩu mắm cũng giống như mắm kho, nhưng nồi nước dùng được nấu nhạt hơn để ăn với bún. Rau ăn lẩu mắm cũng khác hơn: Rau muống bào nhỏ, bông súng, các loại cải, đậu rồng, rau nhút, kèo nèo, bông so đũa; đến mùa nước nổi thì không thể thiếu bông điên điển trong nồi lẩu mắm.

Lẩu mắm luôn là sự lựa chọn hàng đầu của người dân miền Tây tiếp đãi thực khách phương xa. Không chỉ độc đáo ở mùi vị đặc trưng gây tò mò, mà nồi lẩu mắm “đầy đạm” thơm lừng và “tô điểm” nhiều loại rau đầy màu sắc miền sông nước là biểu tượng ẩm thực nơi đây. Để rồi những người con xa quê, những thực khách phương xa lại phải vấn vương hương vị, nhớ mãi nồi lẩu mắm đậm đà.

Đối với người dân miền Tây nói chung, người dân Tiền Giang nói riêng, mắm là một món ăn dân dã, gắn bó từ thế hệ này sang thế hệ khác, thấm chặt, bền sâu đến mức khi đi đâu xa vài ngày là đã thèm món mắm.

Hương vị mắm là vậy, mộc mạc, bình dị, lại thấm rất sâu vào tâm trí của người dân miền Tây.

HỒNG LÊ - (baoapbac.vn)
T/h: Kim Nguyên - (dongbang.vn)

Bài viết mới nhất của Đời Sống

  • Giải pháp chống sạt lở và bồi lắng cho ĐBSCL
    Những năm gần đây, hiện tượng xói lở và sạt lở xảy ra ngày càng gia tăng ở mức báo động trong hệ thống các con sông ở vùng ĐBSCL, đòi hỏi các địa phương cần có biện pháp khẩn cấp phòng, chống kịp thời. Bởi, tình trạng sạt lở không chỉ gây thiệt hại về tài sản, mà còn đe dọa đến tính mạng hàng triệu người dân.
    Thứ bảy, 14 Tháng 12 2019 07:27
  • Bạc Liêu: Bức xúc đoàn rước dâu không mũ bảo hiểm, chạy xe dàn hàng ngang
    Đoàn rước dâu di chuyển trên nhiều tuyến đường ở trung tâm TP Bạc Liêu (Bạc Liêu) nhưng không đội mũ bảo hiểm, còn dàn hàng ngang gây bức xúc cho người dân.
    Thứ năm, 12 Tháng 12 2019 22:54
  • Vĩnh Long mong muốn hợp tác với doanh nghiệp từ Vương quốc Anh
    Hội nghị “Gặp gỡ Vương quốc Anh” vừa diễn ra tại Hà Nội với sự tham dự của Bộ Ngoại giao Việt Nam, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam cùng lãnh đạo bộ, ngành liên quan và các doanh nghiệp hàng đầu của 2 nước.
    Thứ năm, 12 Tháng 12 2019 22:38
  • Căn nhà 6 tỷ làm từ 4.000 cây dừa lão ở Vĩnh Long
    Bằng sự yêu mến và muốn nâng tầm giá trị cho cây dừa, một lão nông quê Vĩnh Long dám chi gần 6 tỷ đồng để đầu tư cho căn nhà làm bằng dừa mang đậm nét văn hóa Nam Bộ.
    Thứ ba, 10 Tháng 12 2019 15:49
  • La liệt đặc sản "nội, ngoại" ở hội chợ TM-DL Cà Mau 2019
    Tối 6-12, hội chợ thương mại - du lịch Cà Mau 2019 đã chính thức khai mạc tại Quảng trường Thanh Niên (đường Trần Hưng Đạo, phường 5, TP.Cà Mau, tỉnh Cà Mau). Hàng trăm đặc sản của đơn vị, doanh nghiệp nước bạn Lào, Campuchia, Thái Lan, Hàn Quốc, cùng các tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL và tỉnh Cà Mau hội tụ.
    Thứ hai, 09 Tháng 12 2019 08:31
  • Đồng bào tôn giáo xây dựng nông thôn mới
    Trưởng ban Trị sự (BTS) Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo (PGHH) Nguyễn Tấn Đạt cho biết: “Thời gian qua, hoạt động xã hội - từ thiện xây dựng nông thôn mới (NTM) của BTS nhận được sự đóng góp tích cực của đông đảo bà con tín đồ PGHH. Các tổ chức, cá nhân đã chung sức, chung lòng hỗ trợ, đóng góp vật chất lẫn tinh thần, góp phần giúp đỡ bà con nghèo vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Đồng thời, góp phần cùng Đảng, nhà nước thực hiện mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM.
    Chủ nhật, 08 Tháng 12 2019 16:13
  • “Chênh vênh” xóm lưỡi câu
    Nhắc đến “xóm lưỡi câu” (khóm Tây Khánh 8, phường Mỹ Hòa, TP. Long Xuyên), người ta nhớ ngay đến cái xóm nằm bên dòng Long Xuyên, dài chừng 1km, nhà nào cũng làm lưỡi câu. Nửa thế kỷ nhộn nhịp, tưng bừng, ồn ã tiếng máy móc và rủng rỉnh thu nhập, “xóm lưỡi câu” trở thành làng nghề tiểu thủ công nghiệp được UBND tỉnh công nhận. Vậy mà, giờ đây tiếng máy dần thưa thớt, lạc lõng bởi con nước cạn. Người dân chẳng muốn bỏ nghề, nhưng phải đi tìm công việc khác. Nỗi buồn ấy sao mà đắng đót, chênh vênh!
    Chủ nhật, 08 Tháng 12 2019 07:19
  • Xung kích vì cộng đồng
    Năm 2019, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) phường Thới An, quận Ô Môn, đã thực hiện 19 công trình, phần việc thanh niên, làm lợi cho Nhà nước trên 630 triệu đồng. Các công trình đã góp phần nâng cao đời sống ĐVTN, người dân và tham gia xây dựng phường văn minh đô thị.
    Thứ bảy, 07 Tháng 12 2019 07:29
  • Hàng ngàn người xếp hàng chào đón thương hiệu thời trang của tỉ phú Nhật
    Đến giờ khai trương (9 giờ 30), bên ngoài Uniqlo Đồng Khởi, số lượng khách xếp hàng đã lên tới hàng ngàn người.
    Thứ sáu, 06 Tháng 12 2019 14:12
  • Thị trấn Trà Ôn hướng đến đô thị văn minh
    Trên đường xây dựng thị trấn Trà Ôn (huyện Trà Ôn) đạt chuẩn đô thị văn minh, ông Trương Trung Ân- Chủ tịch UBND thị trấn- phấn khởi cho biết, hiện thị trấn đạt 96/100 điểm, đang phấn đấu giữ vững và nâng chất các tiêu chí theo chuẩn đô thị văn minh.
    Thứ năm, 05 Tháng 12 2019 08:59
  • Trắng đêm cùng ngư dân bám biển
    Đánh bắt dựa vào nhau để kiếm sống đó là quy luật để tồn tại trên biển. Trong thời điểm nguồn lợi thủy sản dần cạn kiệt như hiện nay thì mô hình lưới bao dựa vào tàu chong đèn câu mực tỏ ra hiệu quả cho sự liên kết này.
    Thứ tư, 04 Tháng 12 2019 09:50
  • Cánh đồng muối Bạc Liêu nhìn từ trên cao
    Nghề muối ở Việt Nam được trải dài từ Bắc vào Nam chủ yếu ở các tỉnh ven biển, trong đó có Bạc Liêu.
    Thứ tư, 04 Tháng 12 2019 09:12
  • Triệt phá trường gà, bắt giữ 25 đối tượng
    Ngày 3-12, Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) - Công an tỉnh Tiền Giang cho biết vừa triệt phá tụ điểm cờ bạc dưới hình thức đá gà ăn thua bằng tiền trên địa bàn huyện Gò Công Tây.
    Thứ tư, 04 Tháng 12 2019 08:10
  • Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12/2019
    Trong tháng 12/2019, nhiều chính sách mới liên quan đến các lĩnh vực hành chính, giao thông, cán bộ - công chức, học sinh - sinh viên… chính thức có hiệu lực.
    Chủ nhật, 01 Tháng 12 2019 22:47
  • Bắt cá đồng!
    Sau những tháng ngày mải mê ở chốn đông người, tôi có dịp về lại vùng quê và cùng những người bạn chân chất đi bắt cá đồng. Với nhiều người, đó không phải là điều gì quá mới mẻ nhưng lại mang hơi thở của quê hương, nuôi dưỡng tình yêu với mảnh đất đã cưu mang họ tự thuở thiếu thời.
    Chủ nhật, 01 Tháng 12 2019 15:55
  • Phối hợp xây dựng các tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp
    Nhằm tạo cảnh quan môi trường, đường làng, ngõ xóm thông thoáng, từ tháng 6-2019 đến nay, UBND xã Trường Xuân, huyện Thới Lai đã triển khai thực hiện thí điểm mô hình tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp trên địa bàn ấp Phú Thọ (tuyến sông xáng Ô Môn lộ 2m).
    Chủ nhật, 01 Tháng 12 2019 07:38
  • Người “nối nhịp bờ vui”
    Người dân xã An Thạnh Trung (Chợ Mới) từ lâu đã quá quen thuộc với người đàn ông với mái tóc bạc trắng, miệt mài dưới nắng mưa để chỉ đạo, giám sát việc xây dựng những chiếc cầu. Ông là Lê Quang Trưởng (sinh năm 1953), người được người dân địa phương gọi với cái tên thân mật là chú Bảy Trưởng.
    Thứ bảy, 30 Tháng 11 2019 07:32
  • Trèo núi đá lởm chởm săn loài rau rừng nổi tiếng, bán 300 ngàn/kg
    Mùa rau sắng-loài rau rừng thơm ngon nức tiếng thường bắt đầu từ tháng Giêng đến hết tháng Tư âm lịch. Mùa rau sắng, cùng với việc thu hoạch rau sắng trồng nơi vườn đồi, hàng chục năm qua một số người dân thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng (Hà Nam) còn chấp nhận vất vả, hiểm nguy, trèo núi đi rừng hái rau bán để có thêm thu nhập...
    Thứ năm, 28 Tháng 11 2019 23:59
  • Vợ chồng gom tiền chơi liều mua đất, 4 năm đút túi gần 3 tỷ
    Mua một miếng đất 50m2 với giá 480 triệu, đến nay sau 4 năm mảnh đất nhà tôi đã lên giá trên 3 tỷ đồng.
    Thứ năm, 28 Tháng 11 2019 23:49
  • Mẹ chồng mất, tôi phải trốn chồng chạy đi đội tang, còn chồng tôi ung dung như không có chuyện gì xảy ra
    Chuyện ra nông nỗi này, mẹ chồng tôi là người có lỗi đầu tiên nhưng chồng tôi cố chấp quá. Anh làm tôi cảm thấy buồn và thất vọng.
    Thứ năm, 28 Tháng 11 2019 23:43
  • Một số địa phương công bố hết dịch tả lợn châu Phi
    Sau vài tháng xuất hiện vi rút dịch tả lợn châu Phi đầu tiên trên địa bàn, đến nay, nhiều địa phương đã kiểm soát và công bố hết bệnh dịch.
    Thứ tư, 27 Tháng 11 2019 20:41
  • Long An tăng cường quản lý nuôi tôm thẻ chân trắng trong vùng nước ngọt
    UBND tỉnh Long An chỉ đạo các sở, ngành tỉnh và UBND huyện Tân Hưng, Vĩnh Hưng, Mộc Hóa, Tân Thạnh, Thạnh Hóa và thị xã Kiến Tường không chủ trương nuôi tôm thẻ chân trắng trong vùng nước ngọt.
    Thứ tư, 27 Tháng 11 2019 10:37
  • Trầm cảm sau khi sinh con thứ 3, người phụ nữ treo cổ tự tử
    Sau khi sinh con thứ 3, người phụ nữ có biểu hiện bị bệnh trầm cảm và rồi người thân phát hiện tử vong trong tư thế treo cổ
    Thứ ba, 26 Tháng 11 2019 15:05
  • Một cháu bé 6 tuổi nghi bị chính mẹ ruột đánh dã man
    Chỉ vì sang nhà hàng xóm chơi và trêu chọc bé hàng xóm khóc, 1 cháu bé 6 tuổi nghi bị chính mẹ ruột bạo hành dã man.
    Thứ ba, 26 Tháng 11 2019 08:40
  • Lão nông Cà Mau mê dừa bonsai 12 con giáp khiến ai cũng trầm trồ
    Để tạo hình những con vật trên trái dừa khô, sau đó “nuôi” thành bonsai, cần nhiều công sức. Trong đó, đòi hỏi người làm phải có sự tỉ mỉ và năng khiếu.
    Thứ ba, 26 Tháng 11 2019 00:39